Yiriba / Jeriba

Y / J Yiriba (Jeriba, Jiriba) is een populair Djoula ritme uit West Afrika; o.a. Burkina Faso en Mali. Yiri-ba is ‘boom – groot’ in het Dioula. Als je hoort dat er een grote boom is omgevallen, betekent dat slecht nieuws, want de oude wijzen van het dorp staan symbool voor de grote bomen van het dorp. Als er een wijze oude man overlijdt, zegt men dat er een grote boom is omgevallen. De vogel heeft geen plek meer om te zitten. Andere spreekwoorden zeggen dat als een oud persoon sterft, het is alsof er een bibliotheek in vlammen opgaat. Het nummer is bekend geworden door de uitvoering van de Malinese zangeres Fantanie Touré, de vrouw van een bekende komiek Gièmba Dembèlè. De drie teksten van de liedjes hebben alle drie een zelfde boodschap: een eerbetoon aan de oudere.

Yiriba, Yiriba eh, Yiriba be gni coro man di
dou gou ma co ro ba de le Yiriba,

Yiriba be gni co ro man di

Hakiri vult aan:
Wa wa me co ra, wa ba co barika,
alla ke te me nebi bo ra, wa ba co barika
(begroeting van de ouderen)

Makan zong:
Jiriba jee ee Jiriba jee,

ee djiribi do ma di ja
dougou ma koroba dee, Jiriba jee,

ee Jiriba jee do ma di ja
en
no go mi ma ra djougolo ba miniri kibidi sigidi ee

– ee sigidi kobala
djougo digi djagara ba miniri

kibidi sigidi eee – ee sigidi kobala
ma ma ra djougolo ba miniri

kibidi sigidi eee – ee sigidi kobala
djougo digi djagara ba miniri

kibidi sigidi eee – ee sigidi kobala

Hierboven een fragment van het lied dat door Makan tijdens de Fankani 2004 workshop werd aangeleerd tijdens de dansles. Het lied wordt hier begeleid met het ritme Tansole uit Mali.

Bronnen:

Lessen van Youssouf Keita, Bobo Dioulasso, Burkina Faso, januari 2020,‘La Voix du Balafon’ van Moussa Hema en Adrian Egger, Youtube filmpje door Kanazoé (patronen C en D). Dans-workshop van Makan bij Fankani in Frankrijk.